Recenze Europa

Poemat Europa powstał w Paryżu w 1958 roku i znalazł się w drugiej książce Johna Ashberyego The Tennis Court Oath (1962). Tytuł tomiku z pewnością więcej mówi i znaczy niż tytuł poematu (zainspirowany ponoć wyłącznie nazwą jednej ze stacji paryskiego metra), chodzi bowiem o Serment du Jeu de paume, czyli Przysięgę w sali do gry w piłkę wydarzenie z 20 czerwca 1789 roku, gromko zapowiadające wybuch wielkiej rewolucji francuskiej. Czy poezje z francuskiej książki Ashberyego obiecywały jakąś rewolucję; czy Europa miała zwiastować poetycki przewrót lub przełom, trudno powiedzieć jak wiadomo, autor zaczął wkrótce rozwijać znacznie mniej dysjunktywną czy atonalną poetykę (zdradziwszy sprawę, jak ujmują to niegdysiejsi i dzisiejsi nieliczni awangardyści), a z czasem znalazł upodobanie w melodii swoich wielokrotnie złożonych i subtelnie modulowanych zdań. W Europie zaś robi niemal wszystko, aby zdań prawie w ogóle nie było szarpie, tnie i rwie, w wielu miejscach pozostawiając pojedyncze słowa i frazy na wolności.