Recenze Co wiedział Stalin

Fascynująca i niezwykle starannie udokumentowana relacja o fałszywych założeniach i błędnej ocenie sytuacji w przeddzień niemieckiej inwazji na ZSRR. Nigdy wcześniej ten tragiczny okres w historii nie został tak dogłębnie zbadany. – Henry KissingerDlaczego Stalin nie wierzył w atak Niemiec na Związek Radziecki? Czy Stalin rzeczywiście wiedział wszystko o niemieckich przygotowaniach do ataku na Związek Radziecki i dlaczego wierzył w kłamstwa Hitlera, podając w wątpliwość informacje radzieckiego wywiadu? David Murphy ujawnia nieznane fakty na podstawie nieudostępnianych przez lata radzieckich archiwów i ocenia dokumenty okiem doświadczonego pracownika wywiadu. Kreśli tło historyczne w przeddzień rozpoczęcia planu „Barbarossa”. Wprowadza czytelnika w biografię Iwana Proskurowa – szefa radzieckiego wywiadu wojskowego GRU, którego losy są nierozerwalnie związane z tematem książki. Opisuje rozgrywki dyplomacji i wywiadów poprzedzające atak ZSRR na Finlandię i stalinowskie czystki w korpusie oficerskim. Ich ofiarą padali ludzie trudni do kontrolowania, tacy jak Proskurow. Przede wszystkim jednak autor przedstawia informacje radzieckich służb o zbliżającej się niemieckiej inwazji: doniesienia siatek GRU i zarządu wywiadu zagranicznego NKWD, raporty z infiltracji zagranicznych placówek na terenie ZSRR i zbierane przez NKWD na zajętych terenach polskich Kresów. David Murphy podsumowuje jednoznacznie: radziecki wywiad dostarczył dokładnych danych na temat niemieckich przygotowań do uderzenia; Stalin ich nie wykorzystał. Ten błąd okazał się katastrofą. Odpowiedzialność za nią ponosi sam Stalin – twórca systemu terroru, który eliminował każdą niezależną myśl i każdego człowieka, który odważył się ją wyrażać.David E. Murphy (1921–2014) – wieloletni wysoki rangą oficer CIA, szef placówki CIA w Berlinie w latach 1959–1961, skąd doradzał prezydentowi Kennedy’emu w sprawie kryzysu związanego z budową muru berlińskiego, następnie szef wydziału CIA ds. Związku Radzieckiego w Stanach Zjednoczonych. schovat popis